Litr najtańszej wody w dyskoncie kosztuje około złotówki, podczas gdy woda z kranu to wydatek rzędu ułamka grosza za tę samą pojemność. Przez pierwszy rok studiów taszczyłem ciężkie zgrzewki na czwarte piętro w starej kamienicy, zupełnie nie licząc, ile pieniędzy wyparowuje mi z konta na samo nawodnienie. Jako student, który na co dzień próbuje spiąć studencki budżet na jedzenie, dość późno zrozumiałem, że to właśnie na napojach tracę najwięcej. Każda wizyta w sklepie kończyła się dorzuceniem do koszyka zgrzewki, bo przecież trzeba coś pić. Dopiero gdy zacząłem spisywać wydatki, zauważyłem przerażającą prawdę.
Kupowanie wody to jeden z tych wydatków, które wydają się niewinne. Złotówka czy dwie dziennie nie robią wrażenia, gdy stoisz przy kasie. Problem polega na tym, że te drobne kwoty kumulują się w skali miesiąca w całkiem pokaźną sumę. Zmiana nawyków nie wymagała ode mnie wielkich wyrzeczeń, a jedynie zmiany sposobu myślenia o tym, co płynie w naszych rurach.
Dlaczego woda z butelki to pułapka finansowa?
Kiedy wyprowadziłem się z domu rodzinnego, przeniosłem na stancję pewne utarte schematy. W moim domu woda z butelki była standardem. Wydawało mi się, że tak po prostu musi być. Prawda jest jednak taka, że płacimy głównie za plastik, transport i marketing wielkich koncernów, a nie za samą ciecz. Zwykła woda źródlana ze sklepu często niewiele różni się składem od tego, co mamy w kranie.
Policzmy koszty miesięczne
Matematyka jest tutaj bezlitosna. Zakładając, że dorosły człowiek powinien wypijać około dwóch litrów płynów dziennie, w ciągu miesiąca potrzebujemy około sześćdziesięciu litrów samej wody. Jeśli kupujesz tańszą wodę w cenie złotówki za litr, miesięcznie wydajesz sześćdziesiąt złotych. Jeżeli wolisz wodę markową, ten koszt łatwo rośnie do ponad stu złotych. Dla studenta sto złotych to zapas makaronu, ryżu, passaty pomidorowej i warzyw na dobre dwa tygodnie obiadów. Wydawanie tego na coś, co masz na wyciągnięcie ręki niemal za darmo, to zwyczajne marnotrawstwo.
Ukryte koszty i problemy z miejscem
Pieniądze to jedno, ale studencka kuchnia ma swoje fizyczne ograniczenia. Na mojej pierwszej stancji kuchnia była tak mała, że dwie osoby ledwo się w niej mieściły. Trzymanie na podłodze zgrzewek zajmowało cenną przestrzeń. Do tego dochodził problem śmieci. Sześćdziesiąt zgniecionych butelek miesięcznie to mnóstwo plastiku. Wynoszenie żółtego worka ze śmieciami co kilka dni bywało powodem kłótni ze współlokatorami. Odkąd zrezygnowałem z kupowania napojów w plastiku, objętość naszych śmieci spadła drastycznie, co też przekłada się na mniejsze zużycie worków na śmieci.
Czy woda z kranu w Polsce jest bezpieczna?
To najczęstsza obawa, z którą sam się zmagałem. W wielu domach wciąż pokutuje mit, że kranówka to zło, że trzeba ją przegotować, bo inaczej grozi nam ból brzucha albo coś gorszego. Obecnie w Polsce standardy oczyszczania wody są bardzo rygorystyczne i dostosowane do norm europejskich. Zanim woda trafi do naszych mieszkań, przechodzi szereg badań w stacjach uzdatniania.
Co płynie w rurach na stancji
Problemem rzadko jest sama woda z wodociągów, a częściej stan instalacji w starych budynkach. Jeśli mieszkasz w starym bloku czy kamienicy, po odkręceniu kranu woda może czasem mieć rdzawy kolor, zwłaszcza po przerwach w dostawie. To jednak sytuacje sporadyczne. W większości przypadków wystarczy odpuścić trochę wody, by znowu leciała czysta. Sanepid regularnie bada jakość wody i gdyby była niezdatna do spożycia, od razu pojawiłyby się komunikaty.
Kamień w czajniku a zdrowie
Kolejnym argumentem przeciwników kranówki jest osad w czajniku. Wielu moich znajomych uważa, że skoro woda zostawia kamień na grzałce, to osadzi się on również w naszych nerkach. To powszechny błąd logiczny. Twarda woda zawiera po prostu jony wapnia i magnezu. To te same minerały, za które płacisz, kupując drogie wody mineralne w sklepie. Dla sprzętu AGD twarda woda jest uciążliwa, ale dla ludzkiego organizmu te minerały są wręcz pożądane.
Jak poprawić smak kranówki?
Nawet jeśli woda jest czysta i bezpieczna, jej smak może pozostawiać wiele do życzenia. Często wyczuwalny jest lekki zapach chloru, który stosuje się do dezynfekcji sieci wodociągowej. Chlor jest gazem i dość szybko się ulatnia, ale picie takiej wody prosto z kranu bywa nieprzyjemne. Właśnie dlatego warto zainwestować w drobny sprzęt.
Najprostszy filtr dzbankowy
Rozwiązaniem, które całkowicie odmieniło moje podejście do picia wody w domu, był zwykły dzbanek z filtrem. Nie trzeba montować skomplikowanych systemów pod zlewem, co na wynajmowanym mieszkaniu i tak jest zazwyczaj niemożliwe. Dzbanek to jednorazowy wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych, a mieści się na drzwiach lodówki lub na blacie.
Jaki filtr węglowy wybrać na początek?
Sercem takiego dzbanka jest wkład wymieniający. Standardowy filtr węglowy działa jak gąbka, która wyłapuje zanieczyszczenia mechaniczne i znacznie redukuje zapach chloru. Węgiel aktywny świetnie radzi sobie z poprawą smaku. Najlepiej kupować zamienniki znanych marek w większych opakowaniach przez internet. Wtedy koszt jednego wkładu, który wystarcza na miesiąc, spada do około dziesięciu złotych. W porównaniu do stówki wydawanej na plastikowe butelki, to wciąż gigantyczna oszczędność.
Dodatki smakowe za grosze
Często kupujemy napoje nie dlatego, że chce nam się pić, ale dlatego, że szukamy jakiegoś smaku. Przerzucenie się na czystą wodę bywa z początku trudne. Zamiast wracać do sklepowych soków czy słodzonych napojów, zacząłem robić własne wody smakowe. Wystarczy wrzucić do dzbanka kilka plasterków cytryny, gałązkę mięty kupionej na targu czy nawet resztki owoców, takie jak ogryzek z jabłka czy skórka z ogórka. Woda nabiera świetnego aromatu po godzinie w lodówce. Kosztuje to tyle co nic, a smakuje lepiej niż sztuczne napoje z dyskontu.
Alternatywy dla słodzonych napojów
Studencki tryb życia to często zarwane noce, dużo nauki i poszukiwanie tanich źródeł energii. Kiedyś na moim biurku regularnie lądowały kolorowe energetyki. Oprócz tego, że rujnowały zdrowie, pochłaniały też dużą część mojego skromnego budżetu spożywczego. Odcięcie się od kupowania napojów w plastiku czy puszkach wymusiło na mnie poszukanie innych rozwiązań.
Domowa lemoniada i herbaty na zimno
Latem bardzo polecam przygotowywanie herbaty na zimno, czyli tak zwanego cold brew. Wystarczy zalać ulubioną herbatę liściastą lub nawet zwykłą w torebkach zimną przefiltrowaną wodą i wstawić na noc do lodówki. Rano mamy gotowy, orzeźwiający napój bez grama cukru, który kosztował ułamek tego co gotowa mrożona herbata ze sklepu. Jeśli lubisz słodsze smaki, możesz dodać odrobinę domowego soku malinowego od babci albo łyżeczkę miodu. Zimą z kolei sprawdzają się wielkie termosy z gorącą herbatą. Ważne, by bazą zawsze była tania woda z kranu.
FAQ – Woda z kranu a budżet studenta
Czy woda z kranu musi być przegotowana przed wypiciem?
Nie, woda w polskich wodociągach miejskich nadaje się do picia bezpośrednio z kranu. Przegotowanie jej usuwa zapach chloru, ale jednocześnie wytrąca minerały w postaci osadu, przez co woda staje się uboższa w wapń i magnez.
Ile kosztuje najtańszy dzbanek filtrujący?
Prosty dzbanek z jednym wkładem startowym można kupić w marketach lub internecie już za około trzydzieści złotych. Jest to inwestycja, która zwraca się już w pierwszym miesiącu niekupowania napojów w sklepie.
Co zrobić, gdy woda z kranu pachnie chlorem?
Chlor dość szybko ulatnia się z wody. Wystarczy nalać kranówkę do otwartego dzbanka i odstawić na kilkanaście minut. Skutecznym sposobem jest też użycie dowolnego dzbanka z wkładem węglowym, który natychmiast neutralizuje ten zapach.
Czy woda z butelki jest zdrowsza od kranówki?
Zwykła woda źródlana w butelkach często ma bardzo podobny skład do wody w kranie. Wyjątkiem są wysoko zmineralizowane wody lecznicze, które faktycznie dostarczają określonych minerałów, ale do codziennego nawadniania organizmu kranówka jest w zupełności wystarczająca.
Jak często trzeba wymieniać filtr w dzbanku?
Większość producentów zaleca wymianę wkładu co cztery tygodnie lub po przefiltrowaniu około stu pięćdziesięciu litrów wody. Przeciąganie tego czasu sprawia, że wkład węglowy traci swoje właściwości i może stać się siedliskiem bakterii, dlatego warto trzymać się tego terminu.